AlborzPianoSchool

  • با موسیقی تا موسیقی

    دوره ها ترمیک ویژه والد و کودک
0 1 2 3 4

سلفژ

  موسیقی فعالیتی مکانیکی یا فکری؟

( سلفژ چیست؟)

موسیقی هنری انتزاعی است زیرا بیان آن از طریق اصوات صورت می پذیرد. بنابراین تربیت حس شنوایی (گوش موسیقایی) از ارکان مهم موسیقی به شمار می رود. "گوش همیشه باید برای یک نوازنده خوب راهنمای حرکت روان و دقیق انگشتان باشد." تجربه نشان می دهد گوش آنچه را می تواند بهتر بشنود که فرد بتواند بخواند. تجربه شنیداری کسی که نمی تواند اصواتی که می شنود را به درستی توسط حنجره تقلید کند مانند کسی است که یک تصویر رنگی را به صورت سیاه وسفید می بیند در نتیجه نمی تواند تصوری کاملا صحیح و لذت بخش از یک قطعه ی موسیقی داشته باشد.

 

این صحیح نمی باشد که هنرجویان برای فهمیدن آهنگ یک قطعه موسیقی نیازمند اجرای نت های آن بر روی ساز باشند.

ملموس ترین و قابل دسترس ترین ساز برای هر انسان حنجره اوست. اکثر بزرگان موسیقی بر این اعتقادند که درک صحیح تر اکثر قطعات موسیقی زمانی صورت می گیرد که موزیسین بتواند آن را با صدای خود اجرا نماید و بشنود. در این مکانیزم هنرجو بدون یادگیری تکنیک های مختلف ساز می تواند ملودی موجود در یک قطعه ی موسیقی را بدرستی بخواند و سپس بر روی ساز بنوازد، این بدین معنی است که روند اجرای موسیقی در مسیر درست قرار گرفته است یعنی درک قطعه از طریق فهمیدن آهنگ آن توسط خواندن (تجزیه و تحلیل مغز) و سپس اجرای آن توسط انگشتان. بدین ترتیب اجرای یک قطعه، فقط اجرایی مکانیکی توسط انگشتان نمی باشد که ذهن انسان در آن فعالیت خاصی برای درک موسیقی انجام نمی دهد. صحیح نیست که هنرجویان اول یک سری نت توسط دست اجرا نمایند و بعد، زمان زیادی تمرین برای اجرای صحیح قطعه صرف کنند و تازه بعد از آن متوجه موضوع قطعه شوند.

درست

نت       چشم      خواندن(تجزیه و تحلیل مغز)       دست (نواختن)

 

نادرست

نت     چشم      دست (نواختن)       تجزیه و تحلیل مغز

 

مشکلی رایج به نام ریتم

یکی از مشکلات رایج هنرجویان موسیقی در تمام دنیا درک و اجرای صحیح ریتم نوشته شده در یک قطعه موسیقی است (منظور از ریتم، اجرای صحیح ارزش زمانی نت های پشت سر هم آمده در یک اثر موسیقی می باشد). برای حل شدن این مشکل، تلاش معلم ساز در کلاس هایی با مدت زمان کوتاه در هر جلسه کافی نمی باشد تا هنرجو بتواند براحتی مفهوم کلی زمان در موسیقی و اجرای ریتم های ساده و پیچیده و هماهنگی با مترونوم را بدست آورد.

الفبای موسیقی

موسیقی جنبه های مشترک زیادی با ادبیات دارد. همانطور که برای خواندن یک متن نیاز به فراگیری حروف الفبا می باشد، برای خواندن و یا نواختن موسیقی نیاز به یادگیری نت ها می باشد. با آنکه الفبای موسیقی فقط شامل هفت نت است و تعداد آن نسبت به الفبای موجود در ادبیات بسیار کمتر است اما آن چیزی که فراگیری آن را مشکل تر می کند جاهای مختلف این هفت نت بر روی خطوط حامل (خطوط زمینه موسیقی) است. توانایی تشخیص سریع اسم نت ها بر روی خطوط حامل و جای آنها بر روی ساز یکی از ابتدایی ترین، مهم ترین و پایه ای ترین مهارت های موسیقی می باشد که هر هنرجویی نیازمند یادگیری آن است.

دیکته

حتما برای تمامی ما پیش آمده که با شنیدن یک اثر موسیقی طوری از آن لذت برده ایم که دوست داشته ایم آن را با ساز خود اجرا کنیم ولی آیا بدون داشتن نت های آن قطعه می توانیم آن را بر روی ساز اجرا کنیم؟ مسلما اجرایش بر روی ساز بدون داشتن نت کار سختی می باشد ولی غیر ممکن نیست. کسب این مهارت با قوی کردن حس شنیداری، تقویت حس ریتم، تشخیص نت های آن و تونالیته قطعه امکان پذیر می باشد و نیازمند تمرین های مخصوص به خود است که می تواند به ساده ترین کار در موسیقی تبدیل شود.

سلفژ درسی مکمل ولی الزامی

آنچه در کلاس ساز آموخته می شود جنبه های بیرونی موسیقی است که بیشتر با توانایی های تکنیکی و اجرایی موسیقی سر و کار دارد. از آنجا که موسیقی امری بیشتر ذهنی است اگر جنبه های فکری و ذهنی آن نادیده گرفته شود هنرجو بدرستی نمی تواند یک قطعه را با درکی کامل و موزیکال (یعنی با بیان و احساس) اجرا کند. در این میان همیشه نیاز به درسی در موسیقی احساس می شده که در بر گیرنده جنبه های ذهنی موسیقی باشد تا موسیقی تبدیل به نوعی ورزش بدون فکر نشود.

سلفژ چیست؟

سلفژ چکیده ای از تمام علوم مربوط به جنبه های فکری و اجرایی موسیقی است. برای همین همیشه درسی مکمل و الزامی در کنار ساز در تمام مدارس و دانشگاه ها و کنسرواتوارهای موسیقی دنیا بوده و تمامی فعالان عرصه موسیقی باید تسلط کامل بر روی آن داشته باشند. مواد درسی ارائه شده در کلاس سلفژ به شرح زیر می باشد:

  • تقویت حس شنوایی (گوش موسیقایی)
  • تقویت حس ریتم
  • نت خوانی (توانایی تشخیص نت ها با سرعت بالا)
  • مهارت مربوط به درست و تمیز خواندن نت های ملودی
  • دیکته موسیقی (نوشتن نت های آثار موسیقی از طریق شنود)
  • گسترش حافظه موسیقایی
  • کمک به درک بهتر آثار موسیقی از طریق شنود
  • فراگیری مختصری از تئوری موسیقی

 

چه موقع آغاز کنیم؟

سلفژ با اینکه درسی مکمل می باشد ولی می تواند به صورت جدا مورد آموزش قرار گیرد و برای شروع آن الزاما نیاز به یادگیری ساز خاصی نمی باشد همچنین می تواند خود سرآغاز فراگیری موسیقی باشد. یادگیری سلفژ برای چهار دسته از علاقه مندان به موسیقی بسیار مفید است:

1- آن دسته از هنرجویانی که مشغول یادگیری یک ساز می باشند.

2- کودکانی که دوره موسیقی کودک خود را به تازگی به پایان رسانیده اند.

برای هر دوی این گروه ها، سلفژ نه تنها درسی مفید بلکه الزامی نیز هست چون با یادگیری مهارت های بیرونی در کلاس ساز و به طور موازی فراگیری مهارت های ذهنی موسیقی در کلاس سلفژ هر دو جنبه یاد شده مورد پرورش قرار گرفته و باعث رشد و شکوفایی سریع تر آنها در عرصه موسیقی می شود.

 

3- افرادی که می خواهند در گروه های کر (آواز دسته جمعی) شرکت کنند.

4- والدین هنرجویانی که مشغول فراگیری ساز می باشند.

بعضی از والدین به دلایل مختلفی نظیر اقتضای سن خود و یا سختی یادگیری ساز تصور می نمایند فرصت آنها برای فراگیری موسیقی به پایان رسیده و به همین بسنده می کنند که نظاره گر رشد فرزند خود در زمینه موسیقی باشند. از سویی دیگر همیشه از اینکه نمی توانند و یا نمی دانند چگونه می توانند در پیشرفت فرزندانشان در موسیقی به آنها کمک کنند نگرانند. این دسته از والدین که همیشه نگران پیشرفت فرزندانشان هستند، می توانند با شروع یادگیری سلفژ که به مراتب ساده تر از ساز است موسیقی را شروع کرده و چون در حال یاگیری چکیده ای از تمام علوم موسیقی هستند آگاهی گسترده ای نسبت به موسیقی بدست آورند که این نیز به نوبه خود می تواند کمک شایانی به از بین رفتن شکاف فکری بین آنها و فرزندانشان نسبت به مسائل موسیقی باشد و همچنین سرآغازی برای یادگیری یک ساز و یا آواز.